thomapor1

Քեռի Ֆրանցը

Լյուդվիգ Թոմա

Մայրս նամակ ստացավ զորացրված սպա քեռի Ֆրանցից և ասաց, որ ինքն իսկապես ուրախ է, որ քեռի Ֆրանցր գրել է, թե կամենում է ինձ մի կանոնավոր տղամարդ սարքել, և դա մեզ վրա նստելու է ութսուն մարկ՝ յուրաքանչյուր ամիս։
Ես պետք է քաղաք փոխադրվեի, որտեղ ապրում էր քեռիս։ Նրանք չորրորդ հարկում էին և շուրջբոլորր բարձրահարկ տներ էին և ոչ մի այգի չկար այնտեղ։
Ես իրավունք չունեի երբևէ խաղալու, և այնտեղ ոչ ոք չկար, բացի քեռի Ֆրանցից ու քեռակին Աննայից, որոնք ամբողջ ժամանակ զգույշ էին, որ ինձ որևէ բան չպատահի։ Քեռիս այնքան խիստ էր իմ նկատմամբ, որ ամեն անգամ, երբ աչքն ընկնում էր ինձ վրա, ասում էր` «Սպասիր, դո՛ւ, անբան, անդաստիարակ, ես քեզ մարդ եմ սարքելու»…

Պատուհանից կարելի էր թքել ցած և լսել ճտճտոցր սալահատակին, երբ չէր դիպչում թիրախին։ Բայց երբ թուքը անցորդների գլխին էր ընկնում, նրանք գազազած դեսուդեն էին նայում ու ահավոր հայհոյանքներ տեղում։ Հաճախ, իհարկե, ես ծիծաղում էի։ Բայց այդ գործր միշտ էլ տհաճ էր ինձ համար։

Ուսուցիչս ինձ տանել չէր կարողանում, ասում էր, որ շատ վատահամբավ եմ։ Մի բան, որն իհարկե ճիշտ չէր. վատ վկայականս էլ նրա համար էր, որ տիկին ռեկտորի ընթրիքի մեջ ալյուր փչող «ռումբ» էի դրել։
Արածս, իհարկե, գովելի բան չէր, բայց ուսուցիչն էլ չեմ կարծում՝ դրա համար պիտի  կաշիս քերթեր։ Քեռի Ֆրանցր նրան շատ լավ էր ճանաչում և քանիցս էլ եկավ նրան տեսության։ Հետո էլ համաձայնության եկան, որ բոլորով ձեռք-ձեռքի տված՝ ինձ «մարդ» դարձնեն։

Երբ դպրոցից տուն էի գալիս, պարտադրված անմիջապես նստում էի ու սկսում դաս սովորել։
Քեռիս միշտ էլ հետևում էր ինձ ու ասում.
– Էլի նույն հիմարություններն ես անում։ Անդաստիարակ, անպատկառ, սպասիր, ես դեռ քեզ ցույց կտամ…
Մի անգամ էլ թվաբանության խնդիր էի փորձում լուծել, չէի կարողանում։ Դիմեցի քեռուս, որովհետե նա մայրիկիս ասել էր, որ ինքր կամենում է ինձ աջակցել։ Քեռակինս էլ ասել էր, որ քեռիս շատ սուր միտք ունի, և ես շատ բան կարող եմ սովորել նրանից։
Այդ պաաճառով էլ նրան խնդրեցի օգնել լուծելու այդ խնդիրր։ Նա կարդաց խնդիրն ու ասաց.
– Տո´, անպե´տք դդում։ Էլի չես կարողանում։ Էլ սրանից հեշտ… Հետո նստեց ու սկսեց լուծել խնդիրր։ Բայց խնդիրր չէր լուծվամ։
Քեռիս փորձում էր, փորձում։ Նա ճաշից հետո ամբողջ ժամանակն անցկացրեց դրա վրա։ Եվ երբ ես հարցրի նրան՝ արդյո՞ք գտել է պատասխանը, իսկույն գազազեց ե շատ կոպիտ ու կոշտ հայհոյեց ինձ։ Արդեն պատրաստվում էինք ընթրել, երբ նա բերեց լուծումն ու ասաց.
– էս հո մի բան չէր, էշի՛ գլուխ։ Հիմա կարող ես արտագրել։
Ես արտագրեցի ու հանձնեցի ուսուցչիս։

Հինգշաբթի օրր նա բերեց պատասխանները։ Ես էլ այն կարծիքին էի, որ անպայման մի չորս ստացած  կլինեմ։ Բայց նորից երկուս էի ստացել։ Էջր լրիվ կարմրացրած էր, և ուսուցիչս ասաց.
– Նման հիմար աշխատանք միայն ավանակր կարող էր անել։
– Քեռիս է լուծել խնդիրր։ Ես միայն արտագրել եմ,- ասացի ես։ Եվ ամբողջ դասարանր պայթեց ծիծաղից։ Ուսուցիչս խիստ կարմրեց։
– Դու մի անպետք ստախոս ես,– վրա բերեց նա։– Կյանքդ էլ բանտում ես ավարտելու։– Հետո էլ ինձ երկու ամբողջ ժամ պատժված պահեց դպրոցում։ Քեռիս արդեն իսկ սպասում էր ինձ, որովհետե միշտ էլ, երբ պատժվում էի և ստիպված երկար մնամ դպրոցում, նա ծեծում էր ինձ։ Բայց ես անմիջապես բղավեցի, որ մեղավորն ինքն է, քանի որ սխալ է լուծել խնդիրր, և ուսուցիչն ասել է՝ նման մի հիմար աշխատանք միայն ավանակր կարող է անել։
Այստեղ նա իսկականից սկսեց ծեծել ինձ և դուրս գնաց:

Հաջորդ օրր ուսուցիչս կանչեց ինձ ու ասաց.
– Ես քո լուծումր մի անգամ էլ եմ վերանայել, շատ էլ ճիշտ է, բայց կատարված է շատ հին ձևով, որն այսօր այլես չի կիրառվամ։ Բոլորովին վնաս չունի, որ դու երկու ժամ պատժված մնացիր դպրոցամ։ Արտագրելիս սխալ ես թույլ տվել և արժանի ես եղել այդ պատժին։
Նրանք համաձայնաթյան էին եկել։ Որովհետե քեռիս էլ ասաց.
– Ես խոսել եմ ուսուցչիդ հետ։ Լուծումր շատ էլ ճիշտ էր, բայց դու, հիմար անասունդ, արտագրելիս անուշադիր ես գտնվել և սխալ ես թույլ տվել։
– Ես ուշիուշով եմ արտագրել։ Լուծումր ամբողջովին սխալ էր։

Մայրս գրեց ինձ, որ քեռիս իրեն գրել է, թե ինքն այլես ինձ օգնել չի կարող, որովհետև ես, ամենահասարակ հաշիվներր նույնիսկ արտագրել չեմ կարողանում, և ինքր շփոթմանքի մեջ է ընկնում այդ պաաճառով։
Սրան ասում են՝ իսկական ստահակ։